چک رمز دار یکی از مطمئنترین ابزارهای پرداخت بانکی است که در دو نوع بانکی و بین بانکی به درخواست مشتری و توسط بانک صادر میشود. مبلغ این چک در زمان صدور از حساب متقاضی کسر میشود. به همین دلیل خلاف چک عادی که توسط صاحب حساب صادر میشود و در مواردی به دلیل کسری موجودی وصول نمیشود، احتمال برگشت خوردن چکهای رمزدار صفر است؛ زیرا این چک با تضمین بانک صادر میشود. برای صدور چکهای رمزدار متقاضی پس از اطمینان از تامین مبلغ، با مدارک هویتی میتواند به بانک مراجعه کند و درخواست صدور بدهد. وصول این چک نیز در همان روز یا حداکثر یک روز کاری زمان میبرد. امکان استعلام، ابطال، اطلاع از کارمزد، سقف مبلغ صدور و شرایط انتقال نیز وجود دارد که بسته به قوانین هر بانک تفاوتهایی دارد.
فهرست مطالب
در ادامه این مقاله از گروه نرم افزار حسابداری محک به صورت کامل مواردی نظیر چک رمز دار چیست، چه تفاوتی با چک عادی دارد، چه کاربردهایی دارد، نحوه صدور و وصول آن چگونه است، ابطال آن در چه شرایطی انجام میشود، کارمزد آن چقدر است و تا چه مبلغی میتوان آن را دریافت کرد میپردازیم. به همین دلیل، اگر قصد استفاده از چکهای رمزدار را دارید میتوانید جهت آشنایی بیشتر با جزئیات آن به مطالعه ادامه مطلب بپردازید. با ما همراه باشید.
چک رمزدار چیست؟
چک رمز دار چیست؟ چک رمز دار (Password-Protected Cheque) یکی از معتبرترین انواع چک است که به عنوان ابزاری مطمئن در معاملات بزرگ و با مبالغ بالا مورد استفاده قرار میگیرد. این نوع چک به صورت مستقیم توسط بانک و به درخواست مشتری صادر میشود.
در صورت درخواست مشتری برای دریافت چک رمزدار، بانک نوعی چک صادر میکند که دارای رمز مخصوص و تضمین نقدشوندگی توسط بانک است. با وجود این دو ویژگی، احتمال وصول این نوع چک توسط فرد دیگر و احتمال برگشت خوردن یا وصول نشدن آن به دلیل کسری موجودی به صفر میرسد.
چک رمزدار چه تفاوتی با چک عادی دارد؟
حساب و کتاب خود را محک بزنید
نرم افزار حسابداری محک ویژه +200 گروه شغلی
دریافت دمو و مشاوره رایگان
در صورت تمایل به دریافت مشاوره رایگان و مشاهده دمو نرم افزار حسابداری محک، لطفا فرم زیر را تکمیل نمایید.
چکهای عادی به چکهایی گفته میشود که افراد از حساب جاری خود صادر میکنند. در این نوع چک، بانک تعهدی نسبت به پرداخت وجه ندارد و تنها پشتوانه وصول چک، اعتبار و موجودی حساب صادرکننده آن است. این چک ممکن است در وجه شخص معین یا به حواله کرد یا در وجه حامل صادر شود.
به همین دلیل، هر شخصی که چک را در اختیار داشته باشد میتواند برای وصول آن به بانک مراجعه کند. بنابراین، در معاملات تجاری باید پیش از پذیرش چک عادی، از وضعیت اعتباری و توان مالی صادرکننده اطمینان مطمئن شوید تا ریسک عدم پرداخت کاهش پیدا کند.
با این وجود، چک رمز دار امنیت و اعتبار بسیار بالاتری دارد. این نوع چک بنا به درخواست مشتری و توسط بانک در وجه شخص حقیقی یا حقوقی مشخص صادر میشوند. هنگام صدور این نوع چک، بانک صادرکننده پرداخت وجه را تضمین میکند و مبلغ چک در زمان صدور از حساب مشتری کسر میشود. به همین دلیل مشکلات چک رمزدار نسبت به چک عادی کمتر است و دارنده آن نگران عدم وصول وجه نخواهد بود.
این نوع چک به منظور تسهیل و تسریع در نقل و انتقال وجوه و اطمینان میان طرفین معامله در معاملات با مبالغ کلان صادر میشود. همچنین احتمال سوءاستفاده در این نوع چکها پایینتر از چکهای عادی است.
کاربردهای چک رمزدار
کاربرد چک رمز دار چیست؟ چک رمز دار یکی از ابزارهای مطمئن و کارآمد در نظام بانکی است که با فراهم کردن امنیت، سرعت و ضمانت پرداخت، نقش مهمی در تسهیل و اطمینان بخشی به معاملات مالی کلان ایفا میکند. این نوع چک با هدف ارتقای سطح امنیت و کاهش احتمال سوءاستفاده طراحی شده است. به همین دلیل، بانک صادر کننده هنگام صدور این نوع چک، یک شناسه یا رمز امنیتی اختصاصی برای آن مشخص میکند تا تنها یک دریافت کننده حقیقی یا حقوقی بتواند آن را وصول کند.
این نوع چک در معاملات مالی کاربرد زیادی دارد و از نظر اعتبار و ضمانت پرداخت، جایگاهی نزدیک به وجه نقد دارد. یکی از دلایل استقبال افراد و کسب و کارها از چکهای رمزدار برای انتقال مبالغ بزرگ، امنیت بالا و سهولت فرآیند صدور و وصول این نوع چک است. همچنین به دلیل درج نام دریافت کننده مشخص و وجود رمز امنیتی، ریسک نقد شدن این چک توسط افراد سوء استفاده کننده به حداقل میرسد. به بیان سادهتر، در شرایطی که افراد به پرداخت مبلغ بزرگ به صورت فوری، مطمئن و بدون پیچیدگیهای اداری نیاز دارند، چک رمز دار گزینهای مناسب برای آنها خواهد بود. به همین دلیل، بسیاری از اشخاص حقیقی و حقوقی استفاده از چکهای رمزدار در معاملات مهم خود را به استفاده از وجه نقد یا چک معمولی ترجیح میدهند.
انواع چک رمزدار
چک بانکی رمزدار به عنوان یک ابزار مطمئن بانکی برای انتقال وجه، در دو نوع بانکی و بین بانکی صادر میشود تا کاربران انتقال پول خود را آسانتر و با امنیت بیشتری انجام دهند:
چک رمزدار بین بانکی
چکهای رمزدار بین بانکی برای انتقال وجه از یک بانک به بانک دیگر (بین بانکها) صادر میشوند. این نوع چک قابلیت نقد شوندگی ندارد و مبلغ مشخص شده در آن تنها از حسابی به حسابی دیگر منتقل میشود. با استفاده از این نوع چک، کسب و کارها با اطمینان بیشتری معاملات بین بانکی خود را انجام میدهند. چکهای رمزدار بین بانکی در دسته ایمنترین و مطمئنترین چکهای بانکی قرار دارند؛ زیرا مبلغ چک به صورت مستقیم به حساب مشخص شده در بانک مقصد واریز میشود و امکان نقد کردن آن توسط شخص دیگر یا واریز وجه به حساب فرد دیگر وجود ندارد. به همین دلیل، اگر چک گم شود یا به سرقت برسد، امکان سوءاستفاده از آن وجود ندارد.
چک رمزدار بانکی
چک رمز دار بانکی برای پرداخت مبلغی معین به شخص حقیقی یا حقوقی مشخص صادر میشود. گیرنده این چک میتواند مبلغ مشخص شده را در تمامی شعبههای بانک صادر کننده وصول کند. این نوع چک نیز دارای امنیت و ایمنی بالایی است که احتمال بروز مشکلات احتمالی را به حداقل میرساند. فرق اصلی چکهای رمزدار بانکی با نوع بین بانکی، امکان نقد کردن آن در شعبه صادرشده است. در صورتی که این نوع چک، پشتنویسی، امضاء شده یا توسط شرکت مهر شود، قابلیت انتقال به شخص دیگر را داشته و حکم پول نقد را دارد.
صدور چک رمزدار چگونه است؟
چک بانکی رمزدار توسط بانکها صادر میشود. برای دریافت این نوع چک، متقاضی باید بانک مراجعه کند و پس از احراز هویت، درخواست صدور چک بانکی رمزدار را ثبت کند. مدارک هویتی معتبر و اطلاعات حساب بانکی شامل شناسنامه، کارت ملی و مستندات مربوط به حساب بانکی مدارک لازم برای گرفتن چک رمزدار هستند.
پس از مراجعه به بانک، فرد باید درخواست صدور چک رمز دار برای خود را با تکمیل فرم درخواست چک بانکی رمزدار و وارد کردن اطلاعاتی نظیر مشخصات حساب، مبلغ چک، مشخصات متقاضی و مشخصات گیرنده (شامل شماره ملی، نام و نام خانوادگی) ثبت کند. در این فرم باید تمامی اطلاعات به صورت دقیق و به درستی وارد شوند.
پس از اتمام این مراحل، باید کارمزد صدور چک بانکی رمزدار پرداخت شود تا بتوان چک را دریافت کرد. همچنین، مبلغ چک برای تضمین وصول آن توسط بانک از حساب فرد کسر میشود. هدف از دریافت این کارمزد، تامین هزینههای اضافی اداری و کنترل امنیتی است که توسط بانکها انجام میشود.
پس از اتمام این مراحل، چک بانکی رمزدار صادر شده و به متقاضی تحویل داده میشود تا آن را به شخص حقیقی یا حقوقی موردنظر ارائه دهد. این چک تنها در صورتی که توسط فرد مشخص شده به بانک مقصد تحویل داده شود، قابل وصول است و مواردی مانند ارائه عکس چک رمز دار یا تحویل آن به شخص دیگر امکانپذیر نیست.
مبنای قانونی چک رمزدار در قانون صدور چک
چک رمز دار به عنوان یکی از ابزارهای رسمی و تضمین شده بانکی، تنها تحت مقررات و ضوابط مشخصی صادر میشود تا امنیت مالی افزایش پیدا کند و از سوء استفادههای احتمالی جلوگیری شود. برخی از مهمترین قوانین صدور چک بانکی رمزدار عبارتند از:
- صدور این نوع چک تنها از طریق شعب بانک و پس از انجام مراحل اداری امکانپذیر است.
- حتما باید متقاضی حقیقی یا حقوقی برای صدور چک بانکی رمزدار وجود داشته باشد؛ زیرا صدور این نوع چک به صورت در وجه حامل یا بدون نام امکانپذیر نیست
- مقدار مبلغ این نوع چک حتما باید به صورت چاپی درج شده باشد تا رسمیت پیدا کند و اطلاعات دست نویس فاقد اعتبار هستند.
- طبق قانون جدید چک رمزدار، متقاضی باید فرم درخواست چک رمزدار را حتما همراه با امضا و اثر انگشت پر کند تا دارای اعتبار باشد.
استعلام چک رمزدار
استعلام چک رمز دار، اقدامی پیشگیرانه برای حفظ امنیت مالی و افزایش اعتماد بین صادر کننده و دریافت کننده چک است که باید پیش از نهایی کردن معامله توسط دریافت کننده چک انجام شود. این کار برای اطمینان فرد از صحت چک، اطلاعات آن و جلوگیری از کلاهبرداریهای احتمالی ضروری است. برای استعلامگیری چک رمزدار، دریافت کننده چک باید به شعبه بانک مقصد یا یکی دیگر از شعبههای بانک صادر کننده مراجعه کند؛ زیرا در حال حاضر امکان استعلام چک رمز دار از طریق سامانه صیاد وجود ندارد. پس از مراجعه به بانک و ارائه چک و مدارک مورد نیاز، بانک مقصد از اطلاعاتی مانند شماره سریال و شماره سری چک، برای استعلامگیری اطلاعات چک از بانک صادر کننده استفاده میکند.
در صورت تایید صحت اطلاعات، چک وصول میشود؛ اما در صورتی که مغایرتی در اطلاعات وجود داشته باشد، به دریافت کننده اطلاع داده میشود تا اقدامات لازم برای رفع مشکل و دریافت حق خود را انجام دهد.
نحوه وصول چک رمزدار
چک رمز دار به درخواست مشتری و توسط بانک صادر میشود. همچنین یک رمز اختصاصی و ثبت شده در سیستم بانکی دارد. به همین دلیل، شیوه وصول این نوع چک به این صورت نیست که هر فردی بتواند آن را دریافت کند.
هنگام صدور چک بانکی رمزدار، بانک صادر کننده مبلغ مورد نظر را از حساب مشتری برداشت کرده و سپس این نوع چک را صادر میکند. به همین دلیل، وجه چک از قبل تامین شده است و امکان برگشت خوردن آن وجود ندارد.
برای وصول چک بانکی رمزدار، باید مشخصات حساب مقصد (شامل شماره حساب و کد شعبه بانکی که دارنده چک در آن حساب دارد)، در چک درج شده باشد. دارنده یا ذینفع چک باید به شعبه بانکی که نام آن در چک قید شده است، مراجعه کند و اصل چک را ارائه دهد. پس از بررسی چک و تایید رمز آن توسط بانک، مبلغ درج شده در چک به حساب ذینفع واریز میشود.
وصول چک بانکی رمزدار محدودیت زمانی دارد و حتما باید در ساعات اداری و پیش از پایان ساعت ۱۳ اقدام کنید تا عملیات واریز در همان روز انجام شود. در غیر این صورت، این فرآیند به روز کاری بعد موکول میشود.
وصول چک رمزدار چقدر طول می کشد؟
فرایند وصول چک رمز دار محدودیت زمانی مشخصی دارد. به طوری که در هر روز کاری، امکان وصول این نوع چک تنها تا ساعت ۱۳ (۱ بعدازظهر) فراهم است. بانکها پس از این ساعت، درخواست وصول را برای همان روز ثبت و پردازش نمیکنند. بنابراین، اگر دارنده چک پس از ساعت ۱۳ به شعبه بانک مراجعه کند، عملیات وصول و رسیدگی به آن به روز کاری بعد موکول میشود. به همین دلیل، برای جلوگیری از تاخیر در دریافت وجه و پیشگیری از بروز مشکلات احتمالی، بهتر است که دارندگان چکهای رمز دار در ساعات ابتدایی روز و پیش از پایان مهلت تعیین شده به بانک مراجعه کنند تا فرایند وصول چک در همان روز کاری انجام شود.
ابطال چک رمزدار چگونه است؟
برای ابطال چک رمز دار، فرد باید با در دست داشتن اصل چک به بانک مقصد مراجعه کند و آن را در اختیار باجه مربوطه قرار دهد. بانک به بررسی چک میپردازد تا مطمئن شود که هیچگونه عملیات بانکی مانند وصول یا انتقال وجه انجام نشده است. در صورت تایید، پشت چک توسط بانک مهر و ثبت میشود که چک فاقد هرگونه اقدام یا پرداخت است و درخواست ابطال آن با ثبت رسیده است. این مورد در سیستم بانکی ثبت میشود تا مبلغ درج شده در چک به حساب اصلی صادر کننده آن برگردد. توجه داشته باشید که ارائه اصل چک و در برخی موارد مدارک شناسایی نظیر کارت ملی برای ابطال چکهای رمزدار الزامی است. همچنین، بدون تحویل فیزیکی چک، امکان ابطال آن وجود نخواهد داشت.
تا چه مبلغی می توان چک رمزدار گرفت؟
در قوانین و مقررات بانکی کشور، برای صدور چک رمز دار از نظر مبلغ محدودیت و سقف مشخص نشده است. به همین دلیل، مشتریان میتوانند چکهای رمزدار را متناسب با نیاز خود، با توجه به میزان موجودی حساب و بدون محدودیت از نظر میزان مبلغ، صادر کنند. به عبارتی، امکان صدور چک بانکی رمزدار برای هر میزان وجه، مشروط به تامین کامل مبلغ نزد بانک، وجود دارد. البته ممکن است برای مبلغهای کلان نیاز به انجام مراحل خاصی باشد؛ اما این موارد به معنی تعیین سقف برای صدور این نوع چک نیستند.
آیا چک رمزدار قابل انتقال است؟
چک رمز دار بین بانکی فقط توسط بانک مقصد قابل وصول است و امکان پشت نویسی یا انتقال آن به شخص ثالث وجود ندارد؛ اما چکهای رمزدار بانکی در صورتی که دارای پشت نویسی و امضا باشد، میتواند به شخص دیگری واگذار شود. با این وجود، میتوان گفت امنیت چکهای رمزدار بین بانکی از چکهای رمزدار بانکی بیشتر است؛ زیرا در صورتی که چک رمزدار بین بانکی مفقود شود، امکان سوءاستفاده و دریافت آن توسط فرد دیگر وجود ندارد؛ اما در صورتی که نوع رمزدار بانکی مفقود شود، فرد دیگری (در موارد نادر همراه با پشت نویسی و امضا) میتواند برای نقد کردن آن اقدام کند.
کارمزد چک رمزدار چقدر است؟
در حال حاضر، مبلغ پرداختی به ازای صدور هر برگ چک رمز دار در بانک مبلغ ۵۰۰۰ تومان است. در صورتی که به هر دلیلی به صدور المثنی چکهای رمزدار نیاز داشته باشید، برای هر برگ باید مجددا مبلغ ۵۰۰۰ تومان به عنوان کارمزد صدور المثنی توسط متقاضی پرداخت شود. در نظر داشته باشید که این مبالغ مطابق ضوابط و تعرفههای بانکی مشخص شدهاند. به همین دلیل در صورت تغییر دستورالعملها یا بخشنامههای جدید، تغییراتی در آنها ایجاد خواهد شد.
پاس شدن چک چقدر زمان می برد؟
چکهای رمزدار دارای امنیت بالا و پردازش الکترونیکی در شبکه بانکی هستند. به همین دلیل، یکی از سریعترین روشهای انتقال وجه محسوب میشود. در بیشتر موارد، مبلغ چکهای رمزدار در همان روز کاری به حساب مقصد واریز میشود و گیرنده در همان لحظه به وجه خود دسترسی خواهد داشت. زمان دقیق واریز مبلغ چک به حساب مقصد به شرایط ارائه چک بستگی دارد. اگر چک قبل از ساعت ۱۳ ثبت و تحویل شود، فرآیند بررسی و انتقال وجه در همان روز انجام میگیرد؛ اما در صورتی که چک پس از ساعت ۱۳ ارائه شود، عملیات بانکی به اولین روز کاری بعد منتقل خواهد شد و در آن زمان مبلغ به حساب مقصد واریز میشود. برای جلوگیری از تاخیر احتمالی در وصول، چک رمز دار در ساعات ابتدایی روزهای کاری به بانک ارائه دهید. همچنین پیش از صدور چک، اطلاعات حساب مقصد (از جمله شماره حساب یا شماره شبا و نام صاحب حساب) را با دقت بررسی کنید تا از بروز خطای انتقال وجه جلوگیری شود.
جمع بندی
چکهای رمزدار یکی از ایمنترین ابزارهای بانکی هستند که باید توسط بانک صادر شوند. مبلغ این چک در زمان صدور از حساب متقاضی کسر میشود. به همین دلیل ریسک برگشت خوردن در صفر است. تضمین پرداخت توسط بانک، امنیت بالاتر، محدودیت در انتقال و فرآیند مشخص برای صدور، نحوه استعلام، وصول و حتی ابطال آن مواردی هستند که بین این چک و چک عادی تفاوت ایجاد میکنند. آگاهی از انواع چک رمز دار، سقف مبلغ صدور، کارمزدها و مدت زمان وصول این نوع چک به شما کمک میکند تا در معاملات مهم و مبالغ کلان با اطمینان بیشتری اقدام کرده و از بروز مشکلات حقوقی و مالی تحمیلی جلوگیری کنید.
در کنار آگاهی از قوانین مربوط به چک بانکی رمزدار، استفاده از نرم افزار مالی و حسابداری مناسب در مدیریت چکهای دریافتی و پرداختی به شما کمک میکند. ثبت اطلاعات چکها، یادآوری سررسید، گزارش گیری از وضعیت وصول و کنترل گردش مالی از طریق نرم افزار، ریسک خطاهای انسانی را کاهش میدهد و نظم بیشتری به فرآیندهای مالی کسب و کار شما میبخشد.
در انتها امیدواریم که این مقاله برای شما مفید واقع شده باشد. در صورت بروز هر سوالی، آن را در بخش دیدگاهها با ما به اشتراک بگذارید. همچنین، در صورت نیاز به مطالعه مقالات بیشتر در حوزه حسابداری، میتوانید به دسته بندی مقالات آموزش حسابداری مراجعه نمایید.
